
8 Şubat 2003 |
|
26 yaşındaki Barkın ve 36 yaşındaki Balaban'ın içinde
bulunduğu ekip ilginç bir iş yapıyor; tez yazıyor. Ama öğrenci
oldukları için ve bitirmek zorunda oldukları bir okul olduğu için
değil. Biri Boğaziçi İktisat'ı bitirmiş, diğeri yıllarca ODTÜ
Elektrik Mühendisliği'nde dirsek çürütmüş. Şimdi başkaları için
tez yazıyorlar. Onlar için araştırıp, uykusuz kalıp karşılığını
alıyorlar. Tezle de sınırlı değil, belgesel ödevler, sosyolojik
araştırmalar, hukuk, muhasebe, bankacılık, internet, medya...
Araştırma konuları uzayıp gidiyor. Genetik bilimi ve genetik şirketlerinin
karlılığı, Avrupa Yeniden Yapılanma ve Gelişme Bankası'yla ilgili
bir vaka çalışması, Türkiye'de yükselen siyasi hareketler, tez
konularından sadece birkaçı. İşin ilginç yanı ekip Türkiye için
değil, İngiltere ve Amerika için çalışıyor. Yani yazdıkları tezler
Harvard, Nottingham gibi üniversitelerde kabul görüyor, 'müşteriler'
teşekkür mesajları yolluyor. Ünleri belli bir çevrede giderek
artan ekip şimdi senrahatet.com adresinde yeteri kadar zamanı
olmayanlara tez ve araştırma hizmeti vermeye devam edecek.
- Yaptığınız iş nedir tam olarak?
- Balaban: İnsanlara örnek ödevler hazırlıyoruz.
Herhangi bir konuda bize sipariş verildiğinde bizim taahhüt ettiğimiz
şey herhangi bir konuda dört dörtlük bir araştırma teslim etmek.
Bakacak, fikir alacak, ona bakarak kendi ödevini yapacak. Alıp
da altına kendi adını yazsın, versin diye değil.
Ne kadar oldu başlayalı?
- Barkın: Bir yıl oldu. Sabah gel, akşam dön olmadığı
için bu bir iş gibi değil yani. Herkes evinden çalışıyor.
- Ne kadar yoğunsunuz?
- Her eğitim döneminin yoğun zamanları oluyor. Final
zamanları mesela, o zamanlar tabii işler artıyor. Kış dönemi için
Kasım - Aralık sonu.
- İlk nasıl başladınız?
- Barkın: Biz bir hedef kitlesi ve bir ihtiyaç
belirledik. Bunu karşılamaya yönelik çalışmaya başladık. Bizden
bu şekilde çalışma talep eden kim olabilir diye düşündük ve harekete
geçtik.
- Nasıl ulaşıyorlar size?
- Barkın: E- postayla ulaşılıyor genellikle. Yurtdışında
örnekleri çok
- Bir işi kabul ederken kriterleriniz neler?
- Barkın: Bize mümkün olduğunca fazla bilgi vermeli.
Mesela istenilen çalışma hakkında hocanın istedikleri bize eksiksiz
iletilmeli.
- Balaban: Biz de bu noktada ne kadar zamanda nasıl
bir şey hazırlayabileceğimizi söylüyoruz.
- Kaç kişisiniz?
- Barkın: Yurtdışında da bize yardımcı olan insanlar
var. Beş altı kişiyiz şu anda toplam. Akademisyenler de var.
- Ayda kaç tez ya da ödev hazırlıyorsunuz?
- Barkın: Şu anda bir iki. Ama dediğim gibi yoğun
dönemde başımızı kaşıyacak vakit olmuyor. Ayda altı yediden fazla
da olabiliyor. Bu tabii biraz da bizim uykusuz kalma kapasitemize
bağlı.
- Genellikle ilgi alanlarınızdaki konuları
mı alıyorsunuz, yoksa ekipte her konulada insan var mı?
- Barkın: Tıp ödevi yapamayız mesela onu soruyorsanız.
Daha çok sosyal bilimler ve işletmeyle ilgili konular. Sonuç olarak
insanlar zamanlarını bu işe ayıramıyorlar, biz onların yerine
ayırıyor, karşılığını alıyoruz.
- En çok zaman harcadığınız ödev hangisiydi?
- Barkın: Herhalde bir işletme ödeviydi. Bir tez,
İngiltere'den gelmişti. Araba kullanımıyla ilgili. Cidden abuk
gibi görünen bir konuydu ama çok keyifli oldu.
- Peki siz, İngiltere'de verilen ve İngiltere'de
bir üniversite için hazırlanması gereken bir tezi buradan nasıl
ele alıyorsunuz?
- Barkın: Okulun web sitesine girip orayı iyice anlamaya
çalıştık. Bir çeşit empati kurmak için. Verilen ödevleri, tez
konularını araştırdık. Derste dağıtılan notları istedik, ders
kitaplarını bulduk. İnternet üzerinde akademik çalışmaların satıldığı
yerler var, veri bankaları var, oralardan yararlanıyoruz.
- Balaban: Esas derdimiz bilgi bulmak değil, bilgiyi
elemek. Tezi amacına ulaştıran da o.
- Nerelerden iş alıyorsunuz?
- Genellikle ABD ve İngiltere...
- Size garip gelmiyor mu mesela İngiltere'den
birinin internette size ulaşması ve tezini yaptırması.
- Balaban: Evet, garip aslında. Ama bu bir referans
işi. Bizim referanslarımız iyi olduğu için bize geliyorlar. Yoksa
yurtdışında internette bu işi yapan o kadar çok site var ki.
- Türkiye'den de teklif var mı?
- Balaban: Bundan sonra web sitesiyle birlikte olacak
herhalde...
Doktor- hasta
ilişkisi
- İşinizin başarıya ulaşmasının kriterleri
nedir?
- Barkın: Ödevin yüksek ya da düşük not alması bizim
ilgi alanımızın dışında. Ama şu ana kadar bize beddua eden de
olmadı çok şükür.
- Barkın: Bize başvuran kişinin bizimle olan ilişkisi
kesinlikle gizli kalıyor. Bir çeşit doktor - hasta ilişkisi yani...
- Balaban: Kesinlikle.
- Doktor- hasta ilişkisi sadece akademik çevreler
için mi gerekli? Akademik olmayan bir amaç için gelebilir mi biri
size?
- Balaban: Tabii gelebilir ama insanlar bu tip konuların
bilinmesini istemez, fikir almak için bile olsa istemiyorlar.
- Hangi konu gelirse gelsin 'biz adamını
bulur yaptırırız,' diyor musunuz?
- Barkın: Hayır çünkü bu işte birlikte çalışmak ev
arkadaşı olmak gibi. Çok zor bir şey yani.
"Kedisiz
olmaz"
- Günde kaç saatinizi ayırıyorsunuz bu işe?
- Balaban: Bazen günde sekiz dokuz saat aldığı oluyor.
Evden yapıyoruz zaten.
- Başka işler yapıyor musunuz?
- Barkın: Çeviri, part time editörlük gibi işler
var.
- Peki tez yazmak geçindiriyor mu?
- Balaban: Bu çok fazla para kazandıran bir iş değil
ama sabit bir işyerinde sabahtan akşama bulunmak zorunda değiliz.
Patronlara eyvallah demek zorunda değiliz. Kendi işimizi yapıyoruz.
Her işyerinde olan iktidar kavgalarından uzakta, kendi kendimize
bilgi dağarcığımızı artırarak bir yandan da para kazanıyoruz.
Yoksa zengin olabileceğiniz bir iş değil bu. Biz üstelik az iş
yapalım, iyi iş yapalım diye düşünüyoruz. Tek sorun evde kendi
kendine iş yapma sistemini oluşturmak.
- Barkın: Bir de evde kedi olması lazım, o zaman
çalışıyorsunuz...
MEHMET TEZ
(Yukarıdaki söyleşi 2003 yılında yapılmıştır ve şu ânki Senrahatet araştırmacı kadrosu ve alanları, söyleşide aktarılandan çok daha geniştir. Bu konuda referans için sitemizi gezebilirsiniz.)
|